|
โรคย้ำคิดย้ำทำ
ผศ.นพ.สเปญ อุ่นอนงค์ ทุกท่านคงเคยได้ยินคำว่า "ย้ำคิดย้ำทำ" และรู้สึกเหมือนกับเข้าใจ แต่บางครั้งเวลามีใครมาถามว่าย้ำคิดย้ำทำนี่มันเป็นอย่างไรเรากลับตอบไม่ถูก
อาการย้ำคิด
นั้นคือความคิดที่ผุดเข้ามาในสมองของเราโดยไม่ตั้งใจและทำให้เกิดความกลัวหรือความกังวล
อาการย้ำทำ
คือการกระทำหรือการคิดเพื่อลดความกลัวหรือความกังวลที่เกิดจากอาการย้ำคิด
อาการย้ำคิดย้ำทำนั้นบางครั้งก็อาจเกิดขึ้นได้ในคนปกติ
เช่น บางครั้งเราเพิ่งปิดไฟไปหยกๆแต่อยู่ๆก็มีความคิดผุดขึ้นมาในสมองว่าเอ...ตะกี้นี้ปิดไฟเรียบร้อยหรือเปล่า
สวิทซ์อาจค้างปิดครึ่งๆกลางๆเดี๋ยวไฟจะชอร์ทนะต้องมากดสวิทซ์ซ้ำอีก 1 หรือ 2 ทีเพื่อลดความกังวลที่เกิดขึ้นจึงจะ
"ผ่าน" แบบนี้ใช่ครับ เป็น อาการ
ย้ำคิดย้ำทำ
แต่ถ้าบางทีเป็นบางทีไม่เป็นหรือนานๆจะเป็นสักครั้งหนึ่งแบบนี้ก็ยัง ไม่ถือว่าป่วย
เป็นโรคย้ำคิดย้ำทำครับ เราจะถือว่าป่วยเป็นโรคย้ำคิดย้ำทำเมื่ออาการย้ำคิดย้ำทำนั้นเป็นมากจนทำให้เกิดปัญหาหนึ่งใน
3 อย่างต่อไปนี้ครับ
อาการย้ำคิดย้ำทำมีรากฐานมาจากความกลัว
ตัวอย่างผู้ป่วยที่
กลัวโชคร้าย เช่น
กลัวสิ่งศักดิ์สิทธิ์จะลงโทษทำให้ต้องยกมือไหว้วัดหรือศาลทุกชนิดที่พบเห็น
กลัวปิดประตูหน้าต่างไม่เรียบร้อยแล้วขโมยจะขึ้นบ้านทำให้ต้องคอยตรวจตราประตูหน้าต่างทั่วบ้านซ้ำแล้วซ้ำอีกหลายๆรอบจึงจะเข้านอนได้
กลัวแก๊สรั่วทำให้ต้องปิดแก๊สทุกครั้งที่ปิดไฟในเตาทั้งๆที่ยังทำกับข้าวไม่เสร็จ
มีคำว่า
ตาย ผุดขึ้นมาในสมองทุกครั้งที่เย็บผ้าทำให้ต้องเลาะด้ายที่เย็บไปแล้วออกพร้อมกับนึกคำว่า
ไม่ตาย ทุกครั้งที่เลาะ
กลัวทิ้งสิ่งมีค่าทำให้ต้องรื้อขยะในถังมาดูทีละชิ้นๆให้แน่ใจ คนที่เป็นโรคย้ำคิดย้ำทำไม่ใช่คนบ้า
โรคย้ำคิดย้ำทำเป็นโรคที่รักษาได้
การรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำในปัจจุบันมี
2 วิธีคือ พฤติกรรมบำบัด
นอกจากการฝึกโดยการเข้าหาและเผชิญหน้ากับสิ่งที่ผู้ป่วยกลัวแล้วผู้ป่วยยังจะต้องงดเว้นการย้ำทำในขณะฝึกด้วย
(response
prevention) เช่น
เมื่อให้ผู้ป่วยฝึกโดยการปิดเตาแก๊สโดยไม่ต้องปิดถังแก๊สในช่วงกลางวัน
ระหว่างฝึกผู้ป่วยจะต้องไม่มาคอยตรวจตราห้องครัว และต้องไม่คอยถามคนใกล้ชิดเช่น
แก๊สคงไม่รั่วใช่ไหม เพื่อให้เขาตอบว่า
ไม่รั่วหรอก ในกรณีนี้ถ้าผู้ป่วย
เผลอถาม ให้คนใกล้ชิดตอบว่า หมอไม่ให้ตอบ เพื่อให้ผู้ป่วยต้องฝึกที่จะทนกับความกังวลที่เกิดขึ้นจนเกิดความชินชาขึ้นในที่สุด การรักษาโดยการใช้พฤติกรรมบำบัดนั้นไม่ค่อยสนุกเท่าไรเพราะผู้ป่วยต้องทนทำสิ่งที่ตนกลัวแต่ถ้าผู้ป่วยยอมร่วมมือการรักษามักได้ผลดี
อาการต่างๆจะหายได้อย่างรวดเร็วและหายได้อย่างค่อนข้างถาวร ที่สำคัญคือ
ต้องลงมือทำจริงๆและให้เวลากับการฝึกแต่ละครั้งนานพอ การใช้ยา
ตารางที่
1 ยาที่ใช้รักษาโรคย้ำคิดย้ำทำ
ในการรักษาโรคย้ำคิดย้ำทำต้องใช้ยาในขนาดค่อนข้างสูงและใช้เวลารักษานาน
โดยทั่วไปถ้าจะรักษาด้วยยาเพียงอย่างเดียวจะต้องให้ผู้ป่วยรับประทานยาอยู่นานประมาณ
1-2 ปี แต่การรักษาด้วยยาก็มีข้อดีคือสะดวกกว่าการฝึก
ในบางรายที่มีอาการมากๆและไม่กล้าฝึกแพทย์อาจให้การรักษาด้วยยาไปก่อน
เมื่ออาการย้ำคิดย้ำทำน้อยลงและผู้ป่วยพร้อมที่จะฝึกค่อยให้ผู้ป่วยเริ่มฝึกก็ได้
Useful link: http://www.ocfoundation.org/ocf1030a.htm |
||||||||||||||||
|
|